Een kind opvoeden is een enorme prestatie. De lat ligt hoog.De samenleving bestookt ouders met allerlei goedbedoeld advies over hoe ze hun kinderen moeten opvoeden, zoveel dat het overweldigend kan zijn. Een peiling in 2025, die suggereert dat ouders niet genoeg met hun kinderen lezen, leidde opnieuw tot een golf van berichten in de pers waar ouders spontaan een schuldgevoel van krijgen. Heel begrijpelijk als je, wanneer je hoort dat je meer met je kind moet lezen, denkt: ‘ja hoor… als je ergens 30 extra minuten in mijn dag kunt vinden, graag.’ Herkenbaar? Lees hieronder de tips om op een andere, laagdrempelige manier de taalontwikkeling van je kind kunt ondersteunen.
Er is meer dan samen lezen
Samen lezen is belangrijk – het helpt kinderen niet alleen belangrijke taalvaardigheden op te bouwen die belangrijk zijn voor lezen en schrijven, maar het is ook een mooie manier om jullie band te versterken. Dus als je tijd vindt voor een verhaaltje voor het slapengaan, hartstikke mooi! Maar als je kind groter wordt en meer praat, zijn er gelukkig ook genoeg andere dingen die je kunt doen. Dingen met vergelijkbare resultaten die gemakkelijker in een druk schema passen. Hier zijn een paar tips voor dingen die je kunt doen om de taalontwikkeling van je kind tijdens de basisschooljaren te ondersteunen, en die (hopelijk) in je dag passen zonder al te veel extra moeite:
Praat, praat, praat
Het allerbelangrijkste wat je kunt doen is met je kind praten – niet alleen tegen je kind. Dat betekent bijvoorbeeld open vragen stellen die niet met ja of nee beantwoord kunnen worden: Wat was het vreemdste dat er vandaag gebeurde? Als je één regel op school zou mogen veranderen, welke zou dat zijn en waarom? Dit soort vragen nodigt kinderen uit om hun gedachten te ordenen, woorden op te halen en argumenten op te bouwen.
Maaltijden zijn bijvoorbeeld een onderschatte plek om taal te oefenen. De gewoonte om over de dag te praten, meningen over eten te delen, iets uit het nieuws te bespreken of zelfs te discussiëren over grappige hypothetische vragen (“Zou je liever kunnen vliegen of onzichtbaar zijn?”) geeft kinderen belangrijke oefening in gespreksvaardigheden — beurten nemen, luisteren, reageren en van mening verschillen.
Woorden en spelletjes
Spelletjes zijn een geweldige manier om taal te ontwikkelen. Woordspelletjes zoals Twintig Vragen, Ik zie ik zie wat jij niet ziet (met beschrijvende aanwijzingen), of Taboe (een woord omschrijven zonder bepaalde andere woorden te gebruiken) vergroten de woordenschat en laten kinderen nadenken over hoe taal werkt. Bordspellen zoals Scrabble Junior, Bananagrams of Codenames ontwikkelen woordkennis op een speelse manier. Ook raadsels en grapjes zijn bijzonder waardevol — ze vragen een kind twee betekenissen van een woord tegelijk te onthouden, wat best moeilijk is voor een 6-jarige.
Verhalen vertellen
Samen verhalen verzinnen of films uit het hoofd navertellen helpt belangrijke vertelvaardigheden te ontwikkelen, die nuttig zijn voor zowel lezen als schrijven. Probeer bijvoorbeeld een “verhaalketting” in de auto of op weg naar school: één persoon begint een verhaal en vervolgens voeg je om de beurt een zin toe. Zo leren kinderen problemen opzetten, personages introduceren en een verhaal verder ontwikkelen. Rollenspellen zoals “restaurantje”, “doktertje” of “verslaggever” stimuleren kinderen om formeler of specifieker taalgebruik te proberen.
Taal in het dagelijks leven
De taal van kinderen groeit het snelst wanneer die gekoppeld is aan echte ervaringen. Alles wat nieuwe woorden introduceert is hier waardevol. Samen koken betekent bijvoorbeeld dat kinderen leren instructies te volgen, ingrediënten en technieken te benoemen en te bespreken wat er gebeurt en waarom. Maar het hoeft geen koken te zijn; elke hobby (voetbal, Lego, kunst enzovoort) geeft kinderen toegang tot specifieke woordenschat die voor hen relevant is.
Betekenisvolle gesprekken
Al deze activiteiten hebben één ding gemeen: echte, betrokken en betekenisvolle gesprekken. De taal van kinderen groeit wanneer ze iets te zeggen hebben, mensen hebben die luisteren en de tijd en ruimte krijgen om de woorden te vinden die ze nodig hebben om zich uit te drukken. Veel plezier!