Samen is soms moeilijker dan alleen

21 jul 2025

Twee peuters die samen een toren willen bouwen, gaat dat goed? De één pakt een blok, terwijl de ander op precies hetzelfde moment datzelfde blok wilt gebruiken. Samenwerken betekent dat je niet alleen je eigen handelingen moet plannen, maar ook rekening moet houden met de acties van anderen. En dát, blijkt uit onderzoek, is voor peuters nog moeilijk.

Leren plannen
Vanaf een jaar of drie zien we dat kinderen steeds beter worden in het plannen van hun eigen acties. Ze ontdekken welke gevolgen hun acties hebben en daardoor leren ze beter te plannen. Maar kunnen kinderen van drie jaar hun eigen acties ook al afstemmen op de acties van de ander? 

Samen of alleen?
Deze vraag onderzochten we binnen het BRC. Ruim 60 kinderen van drie jaar deden een spelletje waarbij ze gekleurde ballen in de juiste volgorde in bakjes moesten doen. Om de opdracht goed te kunnen uitvoeren, moesten de kinderen van tevoren plannen welke bal in welk bakje terecht zou komen. De kinderen speelden dit spelletje meerdere keren. De helft van de tijd speelden kinderen het spelletje alleen en de andere helft samen met de onderzoeker.

En wat bleek? De kinderen waren beter in het spelletje (en plannen was dus makkelijker) wanneer ze alleen speelden dan wanneer ze moesten samenwerken. Schijnbaar is het voor kinderen van 3 jaar dus nog moeilijk om hun eigen gedrag te plannen én tegelijkertijd rekening te houden met het gedrag van de ander. Dus samen die blokkentoren bouwen? Dat is nog best een uitdaging!